(over cultuurbeleid in Bergen op Zoom)

Vier jaar geleden organiseerde het culturele veld in Bergen op Zoom een cultuurdebat. We sloegen toen de alarmbel: cultuur kwam in vrijwel geen enkel partijprogramma echt voor. Inmiddels is er iets veranderd. Steeds meer partijen noemen cultuur in hun programma.

Dat is winst.

Maar als je goed kijkt, lijkt de dominante gedachte nog steeds ongeveer dit:

cultuur = erfgoed + verenigingen + vrijwilligers + bestaande evenementen.

Daar is natuurlijk niets mis mee. Integendeel. Bergen op Zoom heeft een prachtig cultureel verleden en een rijk verenigingsleven. Maar dit model heeft ook een paar kenmerken.

• Het kijkt vooral achteruit — naar erfgoed en wat we al hebben.
• Het is vaak beheersmatig — gericht op behouden.
• En het is sterk vrijwilligersgedreven.

Dat heeft gevolgen.

Want dan ontstaat er bijna vanzelf een cultuurbeleid dat weinig ruimte geeft aan nieuwe initiatieven, weinig investeert inontwikkeling en cultuur vooral ziet als iets wat we moeten bewaren — niet als iets dat ook kan vernieuwen.

Als cultuur alleen gaat over bewaren wat we al hebben, wordt een stad langzaam een museum.

Wie wil er wonen in een museum waar je nergens aan mag komen?

Precies daar kijken wij als Bergse Sociaal Democraten anders naar:

Cultuur is geen stilstaand bezit. Cultuur is beweging.

Misschien speelt hier ook een kleine generatiekloof in cultuurbeleid.

In Bergen op Zoom denken we bij cultuur vaak aan:

• verenigingen
• folklore
• erfgoed
• evenementen

Terwijl modern cultuurbeleid ook kijkt naar:

• ontwikkeling van talent
• ruimte voor makers
• nieuwe kunstvormen
• cultuur in de wijken
• verbindingen met welzijn, onderwijs en economie.

Cultuur is niet alleen iets om te bewaren of naar te kijken. Cultuur begint juist bij nieuwsgierigheid naar elkaar en bij de vraag hoe het samen beter kan. Het is ook een manier om mensen te verbinden, wijken te versterken en nieuwe energie in een stad te brengen.

Soms krijg ik ook te horen dat dit nu eenmaal het systeem is en dat je daar in Bergen op Zoom weinig aan kunt veranderen. Daar zit juist de uitdaging. Grote veranderingen beginnen meestal klein en misschien ontdekken we onderweg dat cultuurmensen niet alleen goed zijn in maken, maar ook in het meedenken over hoe een stad zich kan ontwikkelen.

Want cultuur gaat niet alleen over wat we bewaren. Het gaat ook over wat we durven maken.

Bergen op Zoom heeft een rijk cultureel verleden. Nu is het tijd om ook ruimte te maken voor de volgende generatie cultuur.

Want een stad die alleen haar verleden bewaart, vergeet haar toekomst te maken.

Annemarieke van Peppen Kandidaat gemeenteraad – BSD – Lijst 8 – nr. 4

P.S. Mooi om te zien dat cultuur inmiddels bij veel partijen op de agenda staat. Blijkbaar was dat cultuurdebat vier jaar geleden toch ergens goed voor.